Bệnh loãng xương: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Bệnh loãng xương là gì

Có thể thấy rằng, bệnh loãng xương hiện nay đang là bệnh lý phổ biến, thường xảy ra ở rất nhiều đối tượng. Đặc biệt, loãng xương bản chất là căn bệnh có diễn biến thầm lặng, nên người bệnh dễ chủ quan mà gặp phải những hậu quả nặng nề như bị gãy xương khớp, giảm tuổi thọ hoặc bị tàn phế suốt đời,.. Vậy, làm cách nào để nhận biết cũng như điều trị và phòng tránh bệnh hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cụ thể những thắc mắc trên một cách rõ ràng và đúng đắn nhất.

BỆNH LOÃNG XƯƠNG LÀ GÌ?

Bệnh loãng xương là gì
Bệnh loãng xương là gì

Bệnh loãng xương là tình trạng rối loạn chuyển hóa ở xương, từ đó làm giảm sức mạnh của xương và dẫn đến hiện tượng giòn xương, gãy xương.

Loãng xương thường xuất hiện cao nhất ở người trong độ tuổi trung niên, vì trong quá trình tạo xương bắt đầu suy giảm còn quá trình hủy xương lại chiếm phần nhiều hơn do sự gia tăng số lượng của hủy cốt bào ở độ tuổi từ 30 trở lên.

Nhìn chung, người bệnh loãng xương không nên coi thường mức độ nguy hiểm của bệnh, và nên nhận biết nguyên nhân nào gây bệnh để có cách phòng tránh kịp thời. Vậy nguyên nhân bệnh loãng xương do đâu?

NGUYÊN NHÂN BỆNH LOÃNG XƯƠNG LÀ GÌ?

Theo các chuyên gia y tế, bệnh loãng xương xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau, một số đối tượng do di truyền, hoặc có thể do lối sống sinh hoạt hằng ngày ảnh hưởng tới khung xương của bạn, cụ thể như sau:

Di truyền

Ở nhiều trường hợp, cha mẹ đã được chẩn đoán mắc bệnh loãng xương dưới đôi tuổi 50 thì nguy cơ bệnh loãng xương hoặc hiện tượng gãy xương ở con cái sẽ không thể tránh khỏi mà còn gia tăng nhanh chóng.

Chế độ dinh dưỡng thiếu canxi

Trẻ sau khi sinh ra bị thiếu cân, thấp còi, chậm lớn do chế độ dinh dưỡng hoặc lối sinh hoạt thể dục thể thao không lành mạnh dễ dẫn đến hiện tượng thiếu canxi và gây nên bệnh loãng xương. Bên cạnh đó, ở những đối tượng áp dụng chế độ ăn kiêng giảm cân không khoa học cũng dễ dàng mắc nhiều bệnh lý mà trong đó không thể bỏ qua bệnh loãng xương.

Chu kỳ “đèn đỏ” ở nữ giới

Ít ai có thể biết rằng, mỗi lần đến chu kỳ tháng của chị em phụ nữ sẽ khiến hàm lượng estrogen giảm sút, khiến mật độ xương bị giảm theo, từ đó xương khớp bị ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng.

Tỷ trọng xương thấp

Nhiều trường hợp bệnh nhân có tỷ trọng và khối lượng xương quá thấp thì hầu hết đều có nguy cơ phát triển chứng loãng xương càng cao.

Sử dụng thuốc Corticosteroids quá lâu

Việc sử dụng thuốc Corticosteroids trong thời gian dài cũng được bác sĩ khuyến cáo là một trong những nguyên nhân khiến xương yếu, dễ thoái hoá và gây loãng xương.

Vậy, nếu người bệnh bị loãng xương do những nguyên nhân trên, nên làm cách nào để nhận biết bệnh sớm và điều trị kịp thời?

TRIỆU CHỨNG BỆNH LOÃNG XƯƠNG NÊN BIẾT

Nhận biết bệnh loãng xương như thế nào
Nhận biết bệnh loãng xương như thế nào

Thông thường, khi mới mắc bệnh loãng xương bạn sẽ không hề cảm nhận được biểu hiện bệnh, bởi chúng diễn ra rất âm thầm, và khiến bệnh nhân nhầm tưởng với các bệnh vặt khác. Cho đến khi có dấu hiệu lâm sàng thì thường là lúc đã có biến chứng, chắc chắn lúc này cơ thể đã mất đi 30% khối lượng xương.

Đau cột sống lưng

Các cơn đau xuất phát từ ngang thắt lưng hoặc lan sang bên mạn sườn. Sau đó, nó sẽ di chuyển tới dọc đường cột sống và kèm theo dấu hiệu co cứng các cơ dọc cột sống, giật cơ và đau nhói mỗi khi thay đổi tư thế hoặc vận động nặng hơn. Do đó, người có dấu hiệu bị loãng xương thường rất khó thực hiện những tư thế như cúi gập người hoặc xoay hẳn người.

Đau nhức xương khớp

Đau nhức xương khớp, đặc biệt ở các chi thường có cảm giác đau nhức tê buốt và mỏi rã rời từ đầu xương chạy dọc theo xương dài. Không những vậy, người bệnh thường xuyên có cảm giác uể oải, thỉnh thoảng bị đau và buồn bực như bị con gì đó đang cắn trong xương.

Mật độ xương mỏng, giòn

Giảm mật độ xương khiến xương ở cột sống có thể bị gãy lún, rất giòn, có thể dễ dàng bị gãy chỉ cần một vận động nhỏ.

ĐỐI TƯỢNG NÀO CÓ NGUY CƠ MẮC BỆNH LOÃNG XƯƠNG?

Có rất nhiều đối tượng rất dễ có nguy cơ mắc bệnh loãng xương. Trong đó, một số yếu tố có thể thay đổi được, ngược lại một số khác thì không thể. Cụ thể như:

  • Nữ giới, đặc biệt là chị em trong thời kỳ mãn kinh là đối tượng nguy cơ dễ bị loãng xương tăng cao hơn hẳn so với nam giới cùng độ tuổi do tổng khối lượng xương thấp hơn.
  • Người độ tuổi càng cao thì nguy cơ loãng xương càng nghiêm trọng.
  • Đối tượng có kích thước người nhỏ thường bị loãng xương cao hơn so với người bình thường.
  • Trường hợp bệnh nhân đã từng bị gãy xương hoặc tiền sử gia đình có người bị gãy xương.

Bệnh loãng xương có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng người bệnh nào, do vậy điều quan trọng nhất là không nên chủ quan khi có dấu hiệu bất thường liên quan tới xương khớp trên cơ thể bạn.

CHẨN ĐOÁN BỆNH LOÃNG XƯƠNG

Chẩn đoán bệnh loãng xương giúp bác sĩ xét nghiệm cũng như đánh giá mức độ xương bị loãng, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng đối tượng. Bởi vậy, các xét nghiệm chẩn đoán bệnh loãng xương bao gồm các công đoạn sau:

Xét nghiệm và đánh giá mật độ xương

Ở công đoạn này, người bệnh sẽ được chỉ định chụp X quang nhằm đo mật độ xương ở những phần có biểu hiện bị loãng xương như xương cột sống ở thắt lưng, vùng cổ xương đùi hoặc cổ tay,..

Phương pháp chụp X quang là phương pháp phổ biến với chức năng hấp thụ năng lượng kép (DEXA). Nghiệm pháp này không gây đau đớn và chỉ mất vài phút, cho biết lượng xương bị mất rõ ràng như thế nào.

Xét nghiệm máu và nước tiểu

Xét nghiệm máu và nước tiểu của bệnh nhân cũng là trong số xét nghiệm thường dùng nhất, nó giúp kiểm tra lượng nội tiết tố và tìm kiếm các nguy cơ làm loãng xương như sự thiếu hụt các loại vitamin hoặc khoáng chất trong cơ thể…

Qua chẩn đoán bệnh loãng xương, người bệnh cần điều trị qua các phương pháp nào?

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG HIỆU QUẢ

Phương pháp điều trị bệnh loãng xương
Phương pháp điều trị bệnh loãng xương

Chắc hẳn ai cũng biết yếu tố quan trọng giúp xương khoẻ mạnh chính là canxi, do đó việc bổ sung canxi là phương pháp điều trị bệnh hiệu quả nhất. Vậy, điều trị bệnh loãng xương nhờ bổ sung canxi bằng cách nào?

Phương pháp điều trị bệnh loãng xương không dùng thuốc

Lối sống và thói quen sinh hoạt được thay đổi sẽ làm góp phần quan trọng vào việc tăng sức khỏe cho bộ xương của mỗi người, cụ thể như:

  • Tập luyện thể lực, thể thao thường xuyên và có hiệu quả qua việc tập chịu đựng sức nặng của cơ thể như đi bộ, chạy bộ, hoặc các bộ môn khiêu vũ, nhảy,…
  • Trong chế độ ăn hằng ngày, các bạn nên bổ sung canxi thường xuyên và trong suốt cuộc đời về sau.
  • Tuyệt đối không nên sử dụng các loại chất kích thích gây độc hại có từ cà phê, rượu, bia, và thuốc lá…
  • Ngoài ra, bạn nên bổ sung thêm vitamin D cho xương được chắc khoẻ hơn thông qua một số thực phẩm giàu vitamin D và tắm nắng vào buổi sáng sớm, rất tốt cho xương.

Dùng thuốc là phương pháp điều trị bệnh loãng xương phổ biến

Điều trị bệnh loãng xương bằng lối sống hằng ngày chỉ giúp cải thiện bệnh tức thời và mất nhiều thời gian, do vậy bệnh nhân cần kết hợp sử dụng các loại thuốc mang tính bắt buộc sau:

Điều trị bằng thuốc chống hủy xương

Gồm có nhóm thuốc Biphosphonate là lựa chọn đầu tiên chủ yếu điều trị loãng xương ở người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh, sau đó dùng corticosteroid kết hợp với một số nhóm thuốc khác theo chỉ định từ bác sĩ như Alendronate, lbandronate, Risedronate,..

Điều trị các biến chứng bệnh

Trường hợp nặng, không di chuyển được xương sẽ được chỉ định đeo nẹp, và tiến hành bơm xi măng vào thân đốt sống hoặc có thể được thay đốt sống nhân tạo, kết xương hoặc thay khớp,..

Song song đó, bệnh nhân cần được theo dõi sát sao và đo lại mật độ xương sau khi điều trị từ 1-2 năm. Việc điều trị cần được lâu dài, thường ít nhất từ 3-5 năm, từ đó các chuyên gia đưa ra hướng điều trị tiếp theo một cách hiệu quả nhất có thể.

NGƯỜI BỆNH LOÃNG XƯƠNG NÊN ĂN GÌ?

Ăn uống khoa học và rèn luyện thể lực là một trong 2 yếu tố cơ bản nhất giúp phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm trên cơ thể nói chung và bệnh loãng xương nói riêng. Nếu bổ sung thiếu dinh dưỡng cho cơ thể thì xương sẽ ngừng phát triển, cấu trúc hình thái của xương thay đổi, lượng canxi trong máu cũng sẽ giảm. Ngược lại, bổ sung quá dư thừa các chất sẽ làm canxi bị đào thải qua thận, gia tăng nguy cơ gãy xương.

Bởi vậy, việc bệnh nhân loãng xương nên ăn gì và không nên ăn gì đang là nỗi băn khoăn lớn của rất nhiều người bệnh. Dưới đây là những lời khuyên đúng đắn dành cho những người bị bệnh loãng xương có lời giải bổ ích nhất.

Nên ăn gì khi bị loãng xương
Nên ăn gì khi bị loãng xương

Người bệnh loãng xương nên ăn gì?

  • Thực phẩm giàu canxi: Đầu tiên chính là những loại thực phẩm chứa nhiều canxi cho cơ thể. Canxi là chất vô cùng quan trọng giúp cấu thành nên các khung xương. Nếu như người bệnh thường xuyên được hấp thụ đủ lượng canxi hàng ngày, cơ thể bạn sẽ trở nên dẻo dai và xương chắc khoẻ, khó bị gãy hơn. Những thực phẩm chứa nhiều canxi bao gồm: Trứng, sữa, phomai, các chế phẩm làm từ sữa, tôm, cua, đậu nành, hoặc một vài loại hạt, đậu khác,…
  • Vitamin D: Ngoài canxi là chất quan trọng nhất cho xương khớp chắc khỏe ra. Vitamin D cũng là chất mà bạn rất cần trong quá trình chuyển hóa canxi trong cơ thể. Nếu như không có vitamin D, chắc chắn canxi sẽ trở nên khó hấp thụ hơn và kết quả bạn sẽ không thể nào điều trị được bệnh loãng xương nguy hiểm này.
  • Chất béo có lợi: Nghe thì có vẻ vô lý nhưng bản chất các loại chất béo có lợi lại là thực phẩm nên ăn dành cho người bệnh loãng xương đó. Tại sao? Chất béo có lợi sẽ giúp bạn chống lại oxy hóa của cơ thể vô cùng hiệu quả, không những vậy chúng còn có thể bảo vệ hệ tim mạch và ngăn ngừa gan nhiễm mỡ. Do đó, các bạn nên bổ sung các loại tinh dầu từ các loại hạt, từ chất Omega 3 có trong cá biển và một số loại hải sản khác trong bữa ăn hằng ngày nhé.

Thực phẩm người bệnh loãng xương không nên ăn

Bên cạnh những thực phẩm mà người bệnh nên ăn ở trên, bạn cũng cần phải biết tới những loại thực phẩm mang tính độc hại mà còn khiến mật độ xương suy giảm trầm trọng hơn nữa. Sau đây là một số loại thực phẩm mà bạn cần tránh:

  • Rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích được xem là kẻ thù lớn của hệ xương khớp nói riêng. Khi sử dụng các chất độc hại này, các tế bào trong cơ thể sẽ bị phá huỷ và khiến bạn dễ mắc phải nhiều căn bệnh nguy hiểm khác.
  • Khi chẩn đoán bị loãng xương, bạn không nên ăn quá nhiều muối trong một ngày, bởi hành động sử dụng quá nhiều muối sẽ có hại cho thận, gan, hệ tim mạch cũng như hệ xương khớp của bạn.
  • Hạn chế ăn những thực phẩm có thể làm suy giảm canxi trong hệ xương như cà phê, nước ngọt, socola, hoặc ăn quá nhiều hải sản,…

Lưu ý: Người bệnh loãng xương không nên lạm dụng mà hấp thụ quá nhiều canxi trong một ngày, vì nếu thừa nó rất dễ gây phản tác dụng và là đòn bẩy giúp các căn bệnh về gan và thận được nảy sinh và phát triển.

Qua bài viết trên, chắc hẳn các bạn đã có những giải đáp về nguyên nhân, dấu hiệu cũng như phương pháp điều trị bệnh loãng xương cho riêng mình rồi đúng không? Nếu những ai đang có dấu hiệu hoặc nghi ngờ mắc bệnh loãng xương thì hãy nhanh chóng đến các trung tâm y tế thăm khám để được điều trị kết hợp với chế độ dinh dưỡng để nhanh chóng cải thiện bệnh hiệu quả nhất có thể.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *