Bệnh thần kinh tọa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Đau thần kinh tọa là gì?

Bệnh thần kinh tọa là bệnh lý không mấy xa lạ đối với mỗi chúng ta, đặc biệt là đối tượng thường xuyên làm việc nặng nhọc, gây áp lực lớn tới dây thần kinh toạ. Tuy nhiên, khá nhiều bệnh nhân tỏ ra chủ quan, làm ngơ, khiến dây thần kinh toạ bị tổn thương nặng, lúc này việc điều trị khó khăn, tốn nhiều thời gian và tiền bạc mà ít ai có thể ngờ tới. Do vậy, nhằm giúp mỗi người có cái nhìn đúng đắn về bệnh thần kinh toạ cũng như đi vào cụ thể nguyên nhân và biện pháp khắc phục phòng bệnh ra sao? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu bài viết tổng quan dưới đây một cách rõ ràng nhất.

KHÁI NIỆM BỆNH THẦN KINH TOẠ

Đau thần kinh tọa là gì?
Đau thần kinh tọa là gì?

Để biết bệnh thần kinh toạ như thế nào thì điều đầu tiên bạn cần hiểu dây thần kinh toạ là gì?

Theo các chuyên gia, dây thần kinh toạ hay còn gọi với cái tên dây thần kinh hông to và được xem là dây thần kinh dài nhất trên cơ thể khi điểm đầu đi từ dưới thắt lưng kéo dài tới ngón chân.

Thường, dây thần kinh tọa gồm có hai phần trái và phải, hai bên đều có chức năng điều khiển tương ứng như nhau với chức năng cảm giác vận động, chi phối và góp phần nuôi dưỡng các phần mà nó chạy qua.

Vậy bệnh thần kinh toạ là gì? Bệnh thần kinh toạ là căn bệnh đau vùng cột sống thắt lưng, sau đó lan tới mặt đùi, cẳng chân, mắt cá chân và cuối cùng là tới các ngón chân. Tùy theo mức độ và vị trí tổn thương mà cảm giác đau cũng khác nhau.

Bệnh đau thần kinh tọa thường xảy ra nhất đối với trường hợp bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm, hẹp cột sống,.. Nếu không kịp chữa trị thì khả năng cơ thể bị liệt không hoạt động được là rất lớn. Do vậy việc tìm hiểu nguyên nhân để tìm ra cách phòng bệnh là điều vô cùng quan trọng.

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH THẦN KINH TOẠ DO ĐÂU?

Bệnh thần kinh toạ do rất nhiều nguyên nhân gây nên, cụ thể là:

Thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên hiện tượng đau thần kinh tọa. Bởi trên thực tế, đĩa đệm là bộ phận đóng vai trò quan trọng được ví như những chiếc gối kê giữa các đốt sống. Do đó, khi bị thoát vị đĩa đệm đồng nghĩa với việc dây thần kinh toạ bị chèn ép và tổn thương.

Hẹp ống sống

Hẹp ống sống xảy ra khi các đốt sống bị mài mòn theo tính tự nhiên. Việc hẹp ống sống sẽ là nguyên nhân gây nên áp lực tại rễ của dây thần kinh tọa. Đây cũng là nguyên nhân gây bệnh thần kinh toạ nhiều nhất ở đối tượng trên 60 tuổi.

Bệnh thần kinh toạ do các khối u cột sống

Bệnh đau thần kinh tọa do nguyên nhân từ là các khối u phát triển dọc theo đường cột sống hoặc dây thần kinh tọa thường rất hiếm gặp. Với những trường hợp xuất hiện các khối u, lâu dần nó sẽ phát triển và chèn ép cũng như tăng nhanh áp lực lên các dây thần kinh có nhánh chạy ra từ cột sống.

Nguyên nhân hội chứng cơ tháp

Cơ tháp hay còn gọi là cơ hình lê, chúng thường nằm xiên ở mông, và ngay cạnh bờ trên của khớp háng. Nếu cơ tháp bị co cứng, chắc chắn dây thần kinh sẽ bị ảnh hưởng bởi áp lực, gây đau thần kinh tọa. Tuy nhiên, nguyên nhân này thường phát hiện chủ yếu ở nữ giới nhiều hơn.

Viêm khớp cùng chậu

Tại khớp cùng chậu được chia thành hai phần chính bao gồm khối xương cùng cụt và phần sau của xương chậu. Khi bị viêm khớp cùng chậu người bệnh sẽ cảm nhận được các cơn đau ở mông, dọc lưng dưới và có thể lan xuống chân. Đặc biệt, cơn đau dữ dội hơn nếu người bệnh đứng quá lâu hoặc thường phải leo cầu thang trong thời gian dài.

Một số nguyên nhân khác

Các nguyên nhân khác của bệnh thần kinh tọa bao gồm bị nhiễm trùng, viêm cơ hay chấn thương, gãy xương, bị chảy máu trong,…

Nhìn chung, cứ bất kỳ ảnh hưởng nào gây chèn ép dây thần kinh toạ đều được xem là nguyên nhân hình thành nên bệnh. Bên cạnh đó, một số trường hợp không thể phát hiện được nguyên nhân gây bệnh thần kinh toạ.

TRIỆU CHỨNG BỆNH THẦN KINH TOẠ

Triệu chứng bệnh thần kinh tọa rất dễ nhầm tưởng với các bệnh lý tương tự khác, bởi vậy nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng tới sức khoẻ bệnh nhân. Dưới đây là những triệu chứng đặc trưng nhất bệnh thần kinh toạ các bạn có thể tham khảo:

Thường xuyên vị đau dọc đường dây thần kinh tọa

Cảm giác đau nhói dọc đường dây thần kinh toạ được tính từ cột sống thắt lưng dọc xuống ngón chân, thi thoảng như kim chích hoặc đôi lúc có cảm giác như bị điện giật. Đau nhất là khi vô tình ho hoặc hắt hơi, ngồi đứng quá lâu. Tùy vị trí tổn thương mà biểu hiện trên lâm sàng có khác nhau, bởi một số trường hợp không có triệu chứng đau cột sống dọc thắt lưng nhưng chỉ đau dọc tại chân.

Bên cạnh đó, có một số trường hợp bị ngứa chân thường xuyên cũng là dấu hiệu cảnh báo bệnh dây thần kinh toạ.

Cơ cột sống có dấu hiệu bị cứng

Nếu bạn phát hiện vùng lưng, đùi vào buổi sáng khi thức dậy thường bị cơ cứng thì chắc hẳn bạn đang bị bệnh thần kinh toạ, bởi lý do trong một đêm khi cơ thể không hoạt động, vùng dây thần kinh tọa bị đau hoặc bị viêm sẽ làm máu tại đây lưu thông không được dễ dàng, lâu tích tụ lại khiến cơ cột sống cứng.

Ít vận động

Đau dây thần kinh toạ, người bệnh sẽ hạn chế vận động hơn do khi làm việc hoặc chuyển động cơ thể như cúi người, gập người, quay trái phải hay cố gắng đứng thẳng người sẽ có cảm giác đau, và thực tế họ chỉ muốn ngồi hoặc nằm một chỗ.

Dáng đi thay đổi

Người bệnh có biểu hiện đau thần kinh tọa quá lâu mà chưa sắp xếp thời gian trị bệnh, lúc này xuất hiện thoát vị đĩa đệm làm chèn ép vào rễ thần kinh toạ khiến cho trọng lượng của cơ thể bị tập trung nhiều vào bên còn lại. Chính vì lí do đó, mà người bệnh thần kinh toạ thường có dáng đi khập khiễng cao thấp, đôi khi vùng xương chậu bị lệch hẳn một bên dẫn đến biến chứng teo cơ, vẹo cột sống là rất cao.

Một số triệu chứng khác

Theo các chuyên gia, ngoài chức năng điều khiển vận động cơ thể mà dây thần kinh tọa mang chức năng chi phối cảm giác. Do vậy, khi bị bệnh thần kinh tọa người bệnh còn có triệu chứng rối loạn sắc tố da, nhiệt độ cơ thể bị giảm, mất kiểm soát khi đi đại tiện và tiểu tiện,…

CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÚP ĐIỀU TRỊ BỆNH THẦN KINH TOẠ

Phương pháp điều trị đau thần kinh tọa
Phương pháp điều trị đau thần kinh tọa

Có thể nói rằng, y học hiện đại ngày nay đã tiếp cận việc điều trị bệnh thần kinh toạ với nhiều cách khác nhau. Trong đó, mỗi phương pháp điều tri đều có những ưu nhược điểm riêng và cũng mang lại hiệu quả khác nhau tuỳ thuộc vào thời gian cũng như chi phí.

Điều trị bệnh thần kinh toạ bằng thuốc tây y

Dung thuốc tây y là cách điều trị bệnh thần kinh toạ khá phổ biến, thời gian nhanh chóng tuy nhiên việc gặp phải tác dụng phụ của thuốc là điều không thể tránh khỏi. Một số loại thuốc tây được bác sĩ chỉ định sau khi chẩn đoán bị bệnh thần kinh toạ gồm:

  • Thuốc chống viêm nhiễm không chứa thành phần corticoid: Bệnh nhân đau dây thần kinh toạ mức độ nặng sẽ được chỉ định sử dụng loại thuốc này giúp kiểm soát viêm nhiễm lan rộng và tái phát nặng hơn. Điển hình bao gồm thuốc aspirin, tilcotil, ibuprofen, mobic…
  • Thuốc giảm đau: Bệnh thần kinh toạ thường khiến bệnh nhân đau đớn, không thể vận động được, do đó các loại thuốc paracetamol, di-antalvic, acetaminophen, và một số thuốc khác có tác dụng xoa dịu những cơn đau rất hiệu quả.
  • Thuốc giãn cơ: Với trường hợp bị cứng cơ cột sống, cơ đùi, chân,.. sẽ được sử dụng các loại thuốc như decontractyl, myonal,…
  • Sử dụng Vitamin B: Theo nghiên cứu cho thấy, trong nhóm vitamin nhóm B gồm B1, B12, B6 đều có chung tác dụng nhằm chuyển hóa tế bào thần kinh, bao myelin, nên được khuyến cáo rất tốt cho bệnh nhân đau dây thần kinh toạ.

Điều trị bệnh thần kinh toạ bằng thuốc nam

Đau thần kinh tọa chủ yếu xuất phát từ những bệnh lý liên quan đến xương khớp, bởi vậy để dập tắt tình trạng này phải căn cứ vào nguyên nhân gốc rễ của bệnh. Do đó, các cây thuốc nam từ xưa đã được các nhà y học dùng để chữa bách bệnh, giúp chữa trị tận gốc mà không tái phát lại.

Dưới đây là một số cây thuốc nam giúp điều trị bệnh thần kinh toạ hiệu quả được truyền lại từ xưa với hiệu quả rất tốt.

  • Tỏi: Trong y học cổ truyền, tỏi là vị thuốc khá phổ biến trong điều trị bệnh viêm nhiễm cho con người. Với bài thuốc này bạn chỉ cần lấy tỏi đã nghiền nát đem trộn với sữa tươi rồi uống. Hỗn hợp này nên được uống vào lúc sáng sớm hoặc lúc cơn đau bắt đầu xuất hiện sẽ thuyên giảm rất nhanh.
  • Cây trinh nữ: Cây trinh nữ hay với tên gọi là cây xấu hổ có tính hàn, vị ngọt, giúp chống viêm và giảm đau vô cùng hiệu quả. Do vậy để chữa bệnh thần kinh toạ, người ta thường dùng rễ cây trinh nữ sắc lấy nước uống hàng ngày.
  • Lá lốt: Lá nốt ngoài công dụng chữa các bệnh ngoài da, loại cây này còn kiềm chế triệu chứng tắc nghẽn khiến rễ thần kinh toạ chèn ép. Qua việc giã nát rồi hoà cùng gừng và nước ấm, sau đó ngâm chân để các mạch máu được lưu thông, dây thần kinh khoẻ mạnh.
  • Sâm ngọc linh: Được xem là loại sâm quý, chỉ có ở nước ta, chúng mọc tự nhiên và phân bố khắp vùng núi cao thuộc Tây nguyên. Sâm ngọc linh được xem là cây thuốc thần với công dụng tiết chất dịch nhầy ở xương khớp, tránh cọ xát đĩa đệm và giúp tái tạo khớp, giảm các cơn đau, đặc biệt hơn có thể phòng tránh viêm thần kinh tọa hiệu quả.
  • Cây cỏ xước: Theo các nghiên cứu dược học trên thế giới, cây cỏ xước ngoài điều trị bệnh thần kinh toạ chúng còn giúp điều trị các bệnh tim mạch, xương khớp.

Như vậy, thuốc nam giúp điều trị bệnh thần kinh toạ tuy hiệu quả nhưng đòi hỏi người bệnh cần kiên trì, chăm dùng thuốc, không bỏ giữa chừng tránh hậu quả nhờn thuốc, khiến bệnh nặng hơn.

Phương pháp ngoại khoa giúp điều trị bệnh thần kinh toạ

Phương pháp này chỉ định khi bệnh quá nặng mà áp dụng điều trị qua các phương pháp trên đều thất bại. Tùy theo mức độ và tình trạng bệnh mà sử dụng các phương pháp phẫu thuật khác nhau, điển hình là hai phương pháp phẫu thuật chính như sau:

  • Phẫu thuật lấy nhân đệm: Trường hợp bệnh nhân đã có biến chứng như vấn đề bị hạn chế vận động và rối loạn cảm giác thì cần phải áp dụng phương pháp này bằng cách cắt bỏ phần nhỏ đĩa đệm thoát vị khiến dây thần kinh bị chèn ép.
  • Phẫu thuật cắt cung sau đốt sống: Phương pháp này được chỉ định cho trường hợp bị đau thần kinh tọa do ống sống bị hẹp, tuy nhiên số đông áp dụng phương pháp này thường làm cột sống mất vững như ban đầu và dễ tái phát.

Điều trị liệu pháp vật lý trị liệu

Các liệu pháp điều trị bệnh thần kinh toạ thường được sử dụng cho bệnh nhân có biến chứng đau thắt lưng, cụ thể là các liệu pháp:

  • Châm cứu: Châm cứu là liệu pháp khá phổ biến từ xa xưa, nó có thể giúp giảm đau lưng rất hiệu quả qua việc sử dụng các kim châm đâm vào các huyệt. Do đó, nếu bạn có ý định muốn đi châm cứu, hãy chọn một cơ sở y tế được cấp phép an toàn nhé.
  • Nắn khớp xương: Là phương pháp trị liệu bệnh thần kinh toạ cũng được biết đến khá rộng rãi, với việc khôi phục chuyển động của cột sống và giúp giảm đau, cải thiện chức năng.

Điều trị bệnh thần kinh toạ người bệnh cần cẩn trọng, không được tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc hay phương pháp trị bệnh nào khi chưa có ý kiến và chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

ĐAU THẦN KINH TOẠ NÊN ĂN GÌ VÀ KIÊNG ĂN GÌ?

Chế độ ăn uống cho người đau thần kinh tọa
Chế độ ăn uống cho người đau thần kinh tọa

Song song điều trị bệnh bằng thuốc, việc sinh hoạt ăn uống có tầm ảnh hưởng lớn trong điều trị bệnh cũng vô cùng quan trọng, mà các bạn cần lưu ý.

Bị bệnh thần kinh toạ nên kiêng ăn gì?

  • Đồ ăn sẵn: Xúc xích, đồ hộp, đồ chiên rán,… là những loại thực phẩm chứa nhiều chất độc hại, nguyên nhân tiềm ẩn của những cơn đau thần kinh tọa và làm chậm quá trình hồi phục bệnh khi dùng thuốc.
  • Thực phẩm nhiều chất đạm: Tưởng chừng vô hại, nhưng các loại hải sản và thịt đỏ lại được liệt kê vào danh sách thực phẩm giàu chất đạm, bệnh nhân thần kinh toạ không nên ăn, bởi chúng rất giàu đạm mà khi tiêu thụ quá nhiều đạm chúng sẽ khiến các triệu chứng bệnh càng nặng thêm.
  • Hạn chế ăn mỡ, muối nhiều: Theo nghiên cứu chỉ ra rằng, việc bệnh nhân nạp các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc nhiều muối có thể làm gia tăng tỷ lệ viêm nhiễm cao hơn, từ đó ảnh hưởng quan trọng tới khả năng hồi phục bệnh.

Thực phẩm nên ăn khi bị bệnh thần kinh tọa

Bên cạnh những thực phẩm cần kiêng cữ, bệnh nhân có thể sử dụng thường xuyên mà không phải lo lắng với một số thực phẩm nên ăn dành cho người bệnh thần kinh toạ sau đây:

  • Bổ sung vitamin: Các loại vitamin tốt cho bệnh nhân đau thần kinh tọa gồm vitamin A, C, D, K. Do đó, bạn nên bổ sung chúng qua việc ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi nhằm tăng cường sức đề kháng, chống viêm và hồi phục các tổn thương nhanh chóng.
  • Canxi: Bổ sung canxi sẽ giúp xương khớp của bệnh nhân đau thần kinh tọa luôn chắc khỏe, hạn chế biến chứng thoái hóa, thoát vị đĩa đệm cũng như hiện tượng chèn ép rễ thần kinh xảy ra.
  • Sắt: Sắt là thành phần có nhiều nhất trong máu, giúp máu có màu đỏ tươi và sản sinh hồng cầu. Nên việc bổ sung sắt sẽ giúp máu lưu thông hơn, giảm tình trạng tắc nghẽn, chèn ép, và triệu chứng ngứa, tê bì ở người bệnh thần kinh tọa. Sắt thường có ở một số loại hải sản, cá thu biển, rau chân vịt,…
  • Chất xơ: Đối với người bệnh thần kinh toạ, chất xơ góp phần giúp tăng tính đàn hồi của dây chằng, cân bằng lượng dưỡng chất khi nạp trong cơ thể. Vì vậy, các bạn nên ăn rau quả thường xuyên sẽ rất có lợi cho sức khoẻ bản thân.

PHÒNG BỆNH THẦN KINH TOẠ ĐÚNG CÁCH

Thực tế cho thấy, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể ngăn ngừa bệnh thần kinh tọa hoàn toàn, bởi hiện tượng tái phát bệnh là rất cao. Chính vì thế, việc có kiến thức phòng bệnh thần kinh toạ đóng vai trò lớn giảm thiểu bệnh vô cùng thành công. Dưới đây là các cách phòng bệnh như sau:

  • Việc đầu tiên, bạn nên đi thăm khám sức khoẻ định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín để theo dõi một cách rõ ràng nhất tình hình sức khoẻ bản thân.
  • Luyện tập thể dục, thể thao phù hợp và đều đặn giúp xương khớp được dẻo dai và khoẻ mạnh hơn.
  • Người lao động không nên làm việc quá sức, tránh ảnh hưởng nặng tới xương khớp cũng như các dây thần kinh bị chèn ép, bên cạnh đó nhân viên công sở thay việc ngồi hoặc đứng một chỗ quá lâu nên vận động liên tục.

Hy vọng qua bài viết trên giúp các bạn nhận viết rõ ràng về căn bệnh thần kinh toạ, từ đó có thể giúp mỗi người có cái nhìn đúng đắn và trang bị cho bản thân kiến thức về nguyên nhân, triệu chứng, điều trị bệnh hay các cách phòng tránh để kịp thời ngăn chặn bệnh tới chính mình cũng như người thân xung quanh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *