Viêm khớp dạng thấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả nhất

Viêm khớp dạng thấp là gì?

Viêm khớp dạng thấp là một rối loạn viêm mãn tính có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến khớp của bạn. Ở một số người, tình trạng này có thể làm hỏng rất nhiều hệ thống cơ thể, bao gồm da, mắt, phổi, tim và mạch máu.

VIÊM KHỚP DẠNG THẤP LÀ GÌ?

Viêm khớp dạng thấp là gì?
Viêm khớp dạng thấp là gì?

Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn dịch diễn biến mạn tính và tiến triển với các biểu hiện tại khớp gây hủy hoại nhiều khớp có tính chất đối xứng, khiến bệnh nhân đau đớn khi vận động.

Bệnh sẽ gây hậu quả nặng nề, nếu không được điều trị sẽ dẫn đến tàn phế.

Bệnh thường xảy ra ở nữ giới tuổi trung niên với tỉ lệ nhiều gấp 3 lần nam giới và chiếm khoảng 0,05% dân số. Tuy nhiên khi phát hiện bệnh, nam giới thường có xu hướng bệnh nặng hơn phụ nữ.

Các biểu hiện của bệnh thông thường là thiếu máu, sụt cân, suy nhược. Ngoài ra còn ảnh hưởng đến mắt, phổi, tim mạch, loãng xương và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Tại Việt Nam, nhiều bệnh nhân còn bị thêm biến chứng do dùng corticoid nên làm bệnh nặng hơn. Rất nhiều bệnh nhân rơi vào tình trạng rối loạn tâm thần, trầm cảm do bệnh tật.

NGUYÊN NHÂN BỊ VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Viêm khớp dạng thấp xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn tấn công synovium – lớp màng của màng bao quanh khớp của bạn.

Viêm kết quả làm dày synovium, cuối cùng có thể phá hủy sụn và xương trong khớp.

Các dây chằng và dây chằng giữ khớp với nhau yếu đi và căng ra. Dần dần, khớp mất hình dạng và sự liên kết của nó.

Các bác sĩ không biết nguyên nhân gì bắt đầu quá trình này, mặc dù có thể do yếu tố di truyền. Mặc dù gen của bạn không thực sự gây ra viêm khớp dạng thấp, nhưng chúng có thể khiến bạn dễ bị các yếu tố môi trường tác động hơn, chẳng hạn như nhiễm một số loại vi-rút và vi khuẩn cũng có thể gây ra bệnh.

Các yếu tố rủi ro, tác nhân gây viêm khớp dạng thấp:

  • Giới tính: Phụ nữ có nhiều khả năng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp hơn nam giới.
  • Tuổi tác: viêm khớp dạng thấp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nó thường bắt đầu ở tuổi trung niên.
  • Yếu tố di truyền: nếu một thành viên trong gia đình bạn bị viêm khớp dạng thấp, bạn có thể tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Hút thuốc: hút thuốc lá làm tăng nguy cơ phát triển viêm khớp dạng thấp, đặc biệt nếu bạn có khuynh hướng di truyền để phát triển bệnh. Hút thuốc cũng là nguyên nhân trực tiếp liên quan đến mức độ nghiêm trọng của bệnh.
    Phơi nhiễm môi trường: một số phơi nhiễm như amiăng hoặc silica có thể làm tăng nguy cơ phát triển viêm khớp dạng thấp.
  • Béo phì: những người – đặc biệt là phụ nữ từ 55 tuổi trở xuống – những người thừa cân hoặc béo phì dường như có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp cao hơn một chút.

TRIỆU CHỨNG CỦA VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Viêm khớp dạng thấp dạng thấp thường bắt đầu chậm với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng, thường là ở cả 2 bên cơ thể và tiến triển trong một vài tuần hoặc vài tháng. Các triệu chứng cụ thể:

Giai đoạn khởi phát:

  • Lúc này người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, kéo dài từ ngày này qua ngày khác.
  • Các khớp tay, chân, khớp gối… đau nhức âm ỷ. Tuy nhiên những cơn đau này sẽ nhanh chóng chấm dứt sau một thời gian ngắn.
  • Người bệnh có thể bị sốt nhẹ vào buổi chiều hoặc đổ mồ hôi dù không làm việc hay vận động mạnh.

Ngoài ra ở giai đoạn này người bệnh còn có cảm giác đau toàn thân dù không vận động mạnh hay làm việc nặng nhọc.

Giai đoạn toàn phát:

  • Cứng khớp vào buổi sáng: vào buổi sáng, sau khi ngủ dậy, người bệnh thường bị cứng khớp trong vài phút.
  • Cứng khớp: cứng khớp ở một hoặc nhiều khớp nhỏ là dấu hiệu sớm của viêm khớp dạng thấp. Điều này có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày, dù có hoạt động hay không. Thông thường, các khớp tay sẽ dễ bị cứng khớp nhất.
  • Đau khớp: đau khớp thường xuất hiện theo sau cứng khớp hoặc sau khi vận động hoặc có thể đau khớp sau khi nghỉ ngơi. Đau khớp ảnh hưởng đến cả hai bên cơ thể như nhau.
  • Sưng khớp nhỏ: viêm khớp khiến cho khớp bị sưng lớn hơn bình thường. Người bị viêm khớp dạng thấp diễn tiến nặng còn có thể làm biến dạng các khớp.
  • Tê và ngứa ran: viêm gân có thể tạo ra áp lực đến dây thần kinh, điều này có thể gây tê, ngứa ran hoặc cảm thấy nóng rát ở tay và được gọi là hội chứng ống cổ tay. Các khớp ở tay hoặc bàn chân thậm chí có thể tạo ra những tiếng kêu rít hoặc tiếng kêu khi sụn bị hưng hỏng mài vào khớp khi di chuyển.
  • Giảm phạm vi chuyển động: viêm khớp có thể làm cho gân và dây chằng trở nên không ổn định hoặc biến dạng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh thường không thể uốn cong hoặc duỗi thẳng một số khớp.

Ngoài ra, các triệu chứng như người khó chịu, khô miệng, khô, ngứa hoặc viêm mắt, chảy nước mặt, đau ngực khi thở, ăn không ngon, sụt cân… cũng là những triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp.

ĐỐI TƯỢNG MẮC BỆNH, CHẨN ĐOÁN BỆNH

Viêm khớp dạng thấp có thể xảy ra ở bất kỳ ai, ở độ tuổi nào, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi đều có thể bị viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, trên thực tế bệnh thường gặp nhất ở những người ở độ tuổi trung niên. Theo thống kê, tỷ lệ mắc viêm khớp dạng thấp ở nữ giới cũng cao hơn ở nam giới.

Theo một thống kê gần đây cho thấy, khoảng ba phần tư số người bị viêm khớp dạng thấp được chẩn đoán lần đầu tiên ở độ tuổi lao động.

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Điều trị viêm khớp dạng thấp như thế nào?
Điều trị viêm khớp dạng thấp như thế nào?

Viêm khớp dạng thấp có nhiều phương pháp điều trị khác nhau theo y học cổ truyền hoặc theo tây y. Tuy nhiên tùy thuộc vào tình trạng bệnh cũng như cơ địa của từng người bệnh mà hiệu quả điều trị sẽ khác nhau.

Điều trị viêm khớp dạng thấp theo y học cổ truyền

Đông y: tùy thuộc vào từng mức độ mắc bệnh khác nhau và thể trạng của từng bệnh nhân mà đông y sẽ có những bài thuốc điều trị phù hợp. Trong đó 2 bài thuốc Độc hoạt tang ký sinh và Quyên tý thang là 2 bài thuốc được sử dụng để điều trị viêm khớp dạng thấp phổ biến nhất.

Độc hoạt tang ký sinh

  • Độc hoạt tang ký sinh sử dụng các loại thảo dược như phục linh, đẳng sâm, bạch thược, thục địa, độc hoạt, tần giao, tang ký sinh, đỗ trọng, phòng phong mỗi loại 12g, đương quy, quế chi mỗi loại 8g và 6g cam thảo. Sau đó sắc với nước uống 1 thang/ngày. Mỗi thang chia làm 2 bát, uống vào 2 bữa.
  • Bài thuốc “độc hoạt tang ký sinh” sẽ giúp trị đau nhức, mỏi khớp, trị phong hàn thấp tý, ích can thận, bổ khí huyết và chỉ tý thống, nhờ đó người bệnh viêm khớp dạng thấp sẽ cảm thấy giảm đau và sẽ sớm khỏi bệnh.

Bài thuốc quyên tý thang

  • Bài thuốc quyên tý thang điều trị viêm khớp dạng thấp sẽ giúp hoạt huyết, tán hàn, khu phong, giải nhiều trừ thấp. Với các nguyên liệu như đại táo 3 quả, 4g cam thảo, khương hoàng, đương quy, xích thược mỗi loại 12g, phòng phong, khương hoạt mỗi loại 8g, hoàng kỳ 20g và thêm 4 lát gừng. Người bệnh sẽ sắc thang thuốc trên với nước rồi uống trong mỗi ngày với 2 cữ uống. Thực hiện kiên trì 1 tháng tình trạng bệnh sẽ giảm hẳn.

Các bài thuốc nam chữa viêm khớp dạng thấp: với những loại thảo dược như ngải cứu, gừng tươi, lá lốt… vô cùng gần gũi nhưng lại rất hữu hiệu trong điều trị viêm khớp dạng thấp.

  • Lá lốt: sử dụng 20-30g lá lốt tươi sắc với 2 bát nước, đun đến khi còn khoảng nửa bát thì chắt lấy nước uống, nên uống sau bữa ăn, thực hiện liên tục trong 10 ngày thì các triệu chứng đau nhức do viêm khớp dạng thấp sẽ thuyên giảm đáng kể.
  • Gừng tươi và muối: đây là một phương pháp chữa viêm khớp dạng thấp vô cùng đơn giản. Người bệnh chỉ cần dùng 1-2 củ gừng tươi, rửa sạch, đập dập ngâm với nước nóng ấm rồi ngâm chân từ 20-30 phút. Thực hiện mỗi ngày, tốt nhất là trước khi đi ngủ sẽ giúp giảm các cơn đau nhức và ngủ ngon hơn.
  • Mễ nhân và đu đủ xanh: sử dụng mễ nhân sống và đu đủ xanh với lượng bằng nhau, đem đun chín nhừ rồi gia giảm gia vị (đường cho dễ ăn) rồi ăn nóng sẽ giúp giảm các cơn đau nhức, nhất là đau nhức ở lưng, cổ và khớp gối hiệu quả.
  • Ngải cứu trắng: sử dụng 1 nắm ngải cứu trắng hơ nóng trên lửa than rồi bọc vào một chiếc khăn vải sạch. Sau đó chườm lên các khớp bị viêm những cơn đau nhức sẽ giảm đi nhanh chóng.

Chữa viêm khớp dạng thấp theo tây y:

Có nhiều loại thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp. Một số loại thuốc này giúp giảm đau và giảm tình trạng viêm ở khớp. Một số trợ giúp để giảm các triệu chứng bệnh và hạn chế thiệt hại mà viêm khớp dạng thấp gây ra cho khớp của bạn.

Các loại thuốc sau đây giúp giảm đau và viêm trong khi bùng phát viêm khớp dạng thấp:

  • Thuốc giảm đau.
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID).
  • Corticosteroid.
  • Acetaminophen.

Các loại thuốc sau đây có tác dụng làm chậm thiệt hại mà viêm khớp dạng thấp có thể gây ra cho cơ thể bạn:

Thuốc giảm đau có thể giúp giảm đau do viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, không nên áp dụng phương pháp điều trị này bởi nó thường gây nhờn thuốc khiến việc điều trị bệnh trở nên khó khăn hơn.

  • Thuốc chống thấp khớp thay đổi bệnh (DMARDs) : DMARD hoạt động bằng cách ngăn chặn phản ứng của hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn. Điều này giúp làm chậm sự phát triển của viêm khớp dạng thấp.
  • Sinh học những DMARD thế hệ mới này cung cấp một mục tiêu phản ứng với viêm hơn là ngăn chặn toàn bộ phản ứng của hệ thống miễn dịch. Chúng có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả cho những người không đáp ứng với điều trị bằng DMARD truyền thống hơn.
  • Các chất ức chế Janus kinase (JAK) : Đây là một tiểu thể loại mới của DMARD ngăn chặn các phản ứng miễn dịch nhất định. Đây là những loại thuốc mà bác sĩ có thể sử dụng để giúp ngăn ngừa viêm và ngăn chặn tổn thương cho khớp của bạn khi DMARD và sinh học không có tác dụng với bạn.

Ngoài ra, phẫu thuật cũng là một trong những phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp được chỉ định cho một số bệnh nhân trong một số trường hợp nhất định.

CÁCH PHÒNG NGỪA BỆNH VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Một số biện pháp khắc phục tại nhà và điều chỉnh lối sống có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn khi sống chung với viêm khớp dạng thấp.

Tập thể dục

Các bài tập nhẹ nhàng có thể giúp cải thiện phạm vi chuyển động trong khớp và tăng khả năng vận động của người bệnh. Tập thể dục cũng có thể tăng cường cơ bắp, có thể giúp giảm một số áp lực từ khớp. Bệnh nhân cũng có thể thử yoga nhẹ nhàng , điều này sẽ giúp lấy lại sức mạnh và sự linh hoạt.

Nghỉ ngơi đầy đủ

Người bệnh có thể cần nghỉ ngơi nhiều hơn trong thời gian bùng phát và ít hơn trong thời gian thuyên giảm. Ngủ đủ giấc sẽ giúp giảm viêm và đau cũng như mệt mỏi.

Áp dụng nhiệt hoặc lạnh

Túi nước đá có thể giúp giảm viêm và đau. Chúng cũng có thể có hiệu quả chống co thắt cơ bắp. Người bệnh có thể thay thế phương pháp chườm lạnh bằng các phương pháp điều trị sử dụng nhiệt cao như tắm ấm và nén nóng. Những phương pháp điều trị có thể giúp giảm độ cứng của các khớp.

Hãy thử các thiết bị trợ giúp

Một số thiết bị như nẹp có thể giữ khớp của bạn ở vị trí nghỉ ngơi. Điều này có thể giúp giảm viêm. Sử dụng nạng có thể giúp người bệnh duy trì khả năng vận động, ngay cả trong khi bệnh đang bùng phát. Ngoài ra bệnh nhân cũng có thể cài đặt các thiết bị gia dụng, chẳng hạn như thanh lấy và tay vịn trong phòng tắm và dọc theo cầu thang để di chuyển dễ dàng hơn.

CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Dinh dưỡng cho người viêm khớp dạng thấp
Dinh dưỡng cho người viêm khớp dạng thấp

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học sẽ góp phần quan trọng trong việc cung cấp năng lượng và cải thiện tình trạng bệnh. Do đó người bệnh viêm khớp dạng thấp nên chú ý chế độ dinh dưỡng của mình để giúp cải thiện tình trạng bệnh.

Những thực phẩm nên bổ sung trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày bao gồm:

  • Bông cải xanh và bắp cải là những thực phẩm giàu sulforaphane giúp làm chậm quá trình tổn thương sụn ở khớp.
  • Thực phẩm chứa nhiều acid béo omega-3: có tác dụng làm giảm các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp. Omega-3 có nhiều trong cá thu, cá ngừ, cá hồi…
  • Thực phẩm chứa nhiều canxi: canxi giúp xương chắc khỏe, làm giảm thiểu tổn thương do viêm khớp dạng thấp gây ra. Nó có nhiều trong sữa và các sản phẩm của sữa cùng nhiều loại thực phẩm khác như nghêu, sò, một số loại hạt như hạt hướng dương, hạt hạnh nhân…
  • Chất chống oxy hóa, chẳng hạn như vitamin A, C và E, và selen, cũng có thể giúp giảm viêm. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa bao gồm các loại quả mọng, chẳng hạn như quả việt quất, quả nam việt quất và dâu tây, socola đen, rau bina, atiso…
  • Ăn nhiều chất xơ cũng rất quan trọng, vì theo một số nhà nghiên cứu, chất xơ có thể giúp giảm các phản ứng viêm có thể được xem là giảm nồng độ protein phản ứng C. Chọn thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt, rau tươi và trái cây tươi. Dâu tây có thể đặc biệt có lợi.
  • Thực phẩm có chứa flavonoid cũng có thể giúp chống viêm trong cơ thể, chúng bao gồm các sản phẩm từ đậu nành, như đậu phụ, quả mọng, trà xanh, bông cải xanh, nho…

Bên cạnh đó, người bị viêm khớp dạng thấp nên tránh các loại thực phẩm sau:

  • Thịt đỏ: do trong thịt đỏ chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, vì vậy sẽ làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng. Ngoài ra, trong các loại thịt đỏ còn chứa hàm lượng omega-6 cao – đây là chất góp phần gây viêm nếu tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ. Tuy nhiên việc bổ sung thịt đỏ ở một mức độ vừa phải cũng cần thiết để cung cấp đủ protein và các chất dinh dưỡng cho cơ thể.
  • Đường và bột tinh chế cũng cần tránh bởi sự tăng đột biến lượng đường trong máu sẽ khiến cơ thể sản sinh ra cytokine là hóa chất gây viêm sẽ làm cho các triệu chứng viêm khớp dạng thấp nặng hơn. Ngoài ra thì ăn nhiều đường và bột tinh chế cũng sẽ khiến cho bạn tăng cân, gây ra áp lực nặng nề cho các khớp.
  • Đồ ăn chiên nhiều dầu mỡ: thức ăn chiên nhiều dầu mỡ có chứa glycation có thể làm tăng quá trình oxy hóa trong tế bào, đẩy nhanh tiến triển của bệnh. Ngoài ra đồ ăn nhiều dầu mỡ cũng sẽ khiến cho cơ thể dễ bị tăng cân, béo phì gây căng thẳng cho khớp.
  • Guten có nhiều trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch. Gluten có thể là nguyên nhân gây viêm ở một số người.
  • Rượu: uống quá nhiều rượu sẽ gây ra sự tăng đột biến của nồng độ protein phản ứng C gây nên tình trạng viêm và gây nhiều bất lợi khác cho khớp.
  • Thức ăn nhanh: là các loại thực phẩm đã được chế biến sẵn. Chúng thường là những thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ hoặc nhiều đường, bột tinh chế và chất béo bão hòa. Đây đều là những thành phần mà người bị viêm khớp dạng thấp nên tránh xa.

Như vậy, viêm khớp dạng thấp hoàn toàn có thể phòng tránh cũng như có thể đẩy lùi bệnh nếu như biết cách chăm sóc và điều trị. Tuy nhiên, viêm khớp dạng thấp thường sẽ trở nên tồi tệ theo thời gian, chính vì vậy cần điều trị sớm để giúp cải thiện bệnh tốt nhất. Ngoài ra nếu có bất kỳ triệu chứng hoặc lo ngại nào về bệnh tình hãy liên hệ với bác sĩ để kịp thời xử lý.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *